تبليغاتX
وبلاگ شخصى على اصغر عطاران طوسى
 

 

شايسته سالاری

رمز کارآمدی رئيس جمهور

 

اصلاح نظام مديريتی کشور که در برنامه های تبليغاتی رئيس جمهور منتخب به گونه ای شفاف مورد توجه قرار گرفت، از جمله حرکت های بايسته در راستای جلب رضايت مندی ملّت از حکومت و مسئولان جامعه است که نيازمند نوعی برنامه ريزی همراه با سعه صدر، دقّت و عقلانيت است.

از دگر سو، اعطای نقش محوری به توسعه عدالت در لابلای شعارهای انتخاباتی آقای دکتر احمدی نژاد، و انتخاب گفتمانی نزديک به آنچه مورد انتظار رهبران دينی و خواست مردم از حاکمان اسلامی است، از جمله عوامل دستيابی ايشان به اعتماد حداکثری ملّت برآورد می شود.

اين گرايش و توجه ستودنی وی به نقش عدالت در حيات جامعه و پويايی نظام اسلامی ـ که توجه ناظران و صاحب نظران داخلی و خارجی را به خويش جلب نموده است ـ اقتضاء اتی دارد که در اين نوشتار بدان می پردازيم.

 

تحوّل بنيادين در ساختار مديريتی

نوسازی ساختار مديريتی کشور از سويی، و نشر و گسترش عدالت در تمامی عرصه های حيات اجتماعی از سوی ديگر، ضرورتِ پافشاری و پايبندیِ رئيس جمهور محترم به مقوله شايسته سالاری را دوچندان می کند. انتخابِ افراد شايسته و برخوردار از توانمندی های لازم توسط رئيس جمهور برای پُستهای کليدی و حسّاس ـ به ويژه در کابينه دولت ـ از عزم جدّی وی بر اقامه قسط و عدل در اداره حکومت و حيات دستگاه های اجرايی حکايت می کند.

توجه به اصل شايسته سالاری در توزيع قدرت، و تقسيم وظايف و مسئوليتها ميان نخبگان جامعه، افزون بر آنکه در ثبات کشور و رشد و پيشرفتِ آن نقش بسزايی دارد، از رموز موفقيت و مانايیِ زمامداران است.

تنوّع خطوط و گرايشات سياسی، و يا نگرش های متفاوتِ فرهنگی اجتماعی و حتی اقتصادی نبايد مانع از آن شود که رئيس جمهور، خود و نظام اسلامی را از ذخائر گرانبهای بشری و سرمايه های عظيم انسانی محروم سازد.

ظرفيت های اندک برای تحمل ديگر ايده ها و افکار، و حذف صاحبان گرايشاتِ ناهمگون از مصدر امور اجرايیِ کشور ـ که در دو دهه گذشته کم و بيش نظاره گرِ آن بوده ايم ـ از اخلاق اسلامی به دور، و با ايده گسترش و توسعه عدالت در سطح جامعه، ناسازگار است.

در اين راستا، مقوله هايی چون گروه گرايی، قوميّت گرايی، فاميل محوری، هواپرستی، شخصيّت زدگی، تنگ نظری و... موانع جدّی در مسير تحققِ شايسته سالاری است.

 

کابينه فراجناحی با محوريتِ التزام به قانون اساسی

پر واضح است، در کشوری که ملّت با رأی قاطع خويش به حاکميت اسلام و قانون اساسی رأی مثبت داده اند، پايبندی به يکايک اصولِ قانون اساسی و توجه کافی به اقتضاء ات نظام اسلامی، نه تنها برای رئيس جمهور يک فرض است که يکايک کارگزاران و مسئولان بايستی پايبندی خويش را به آن اثبات نمايند. بنا بر اين، اگر سخن از شايسته سالاری و تحمل ايده ها و افکارِ گوناگون می رود، تنها و تنها در دايره التزام عملی به اصول مترقی قانون اساسی است.

حذف نيروهای کارآمد و خلاق با گرايش های مختلف و در چارچوبِ التزام به قانون اساسی، به بهانه یِ ناهمخوانیِ فکری و سياسی، اجحافی است در حقّ ملّت و ناسپاسیِ نعمتی عظيم همچون جمهوری اسلامی است.

خوشبختانه رئيس جمهور منتخب از آغازين روزهای انتخاب، بر لزوم تغيير جهت گيری های رقابتی به سو و سمتِ رفاقت، مهرورزی، و محبت و عشق تأکيد ورزيده و با دعوت از تمامی گروهها و شخصيتها، و جريان های سياسی و فرهيختگان علمی ـ وفادار به نظام اسلامی ـ  برای تشکيل کابينه ای قوی و کارآمد دعوت به عمل آورده و با برگزاری نشست های صميمی با دولتمردان محترم، زمينه همدلی، همفکری، و آشتی ملّی را با تمامی احزاب و گروهها، و قاطبه گرايشات و نگرش های فکری و سياسی داخل نظام فراهم ساختند. اين خود، آفاق جديدی را بر روی نخبگان جامعه از گرايشات و سليقه های گوناگون ـ که خواهان ايفای نقش در ساختن ايرانی آباد در چارچوب حکومت دينی هستند ـ خواهد گشود انشاء الله.

بايد پذيرفت، امروز پس از گذشت بيش از دو دهه از تاريخ پر غرور و افتخار آميزِ ملّت ايران، حجم عظيمی از تجارب و اندوخته های گرانقيمت در اختيار مديران برجسته نظام است. از اين رو، سزاوار نيست با به حاشيه راندن برخی از نيروهای شايسته یِ انقلاب و نظام، زمينه یِ به بار نشستن توطئه های دشمنان از سويی و محروميتِ ملّت از تجاربِ سودمند مديرانِ ارزشمندِ گذشته از سوی ديگر، فراهم آيد.

نگاه ثابت به تعدادی محدود و استفاده مداوم از آنها در رده های مديريتی از آفات سيستم مديريتی کشور است و رئيس جمهور محترم بايد با دست دراز کردن به سوی هر نيروی توانمند، دين باور و دلسوز اعم از زن و مرد، از هر گرايش و جريان و سليقه ای، مسير شايسته سالاری را پی بگيرد و در صدد پاسخ به مطالبات مردمی برآيد.

 

در مسيرِ نهادينه ساختنِ شايسته سالاری

به منظور نهادينه ساختن تفکر شايسته سالاری، توجه عميقِ رئيس جمهور منتخب و کارگزاران نظام را به چند نکته مهم جلب می کنم.

1.     باور سازی

شايسته سالاری فرايندی است که جز در گروِ عطف توجه به مقوله هايی چون شايسته خواهی، شايسته سنجی، شايسته گزينی، شايسته گماری، و شايسته پروری به دست نخواهد آمد. بنا بر اين، فارغ از هر گونه شعار و مجامله ای، تحقق نظامی شايسته سالار، مستلزم خواست تمامی دولتمردان و عناصر تعيين کننده، و حتی ملّت در پی ريزی و اجرای اين مهم، و تبديل آن از شعار به يک باور همگانی است.

2.     بستر سازی

 ايجاد بانک اطلاعاتی قوی از مديران کارآمد، متخصص و برخوردار از شايستگی های فردی، لياقتهای اجتماعی، و دانش ها و مهارتهای لازم در حوزه های گوناگون، پايه های نخست برای پی ريزی و تثبيت نظام شايسته سالار به شمار می رود.

3.     تحقّق سازی

توجه به سوابق اجرايیِ مديران، ارزشهای مورد توجه، نگرش غالب، و توانايی های علمی، تجربی و فيزيکی، و نيز مهارت های آنان ـ که از مصاديق بارز عدالت محوری است ـ در به کارگيری و اولويت بندی آنها برای انتصاب در پست های حساس و کليدی به ويژه در کابينه دولت حائز اهميت می باشد.

 

شايسته سالاری در فرهنگ دين

مفهوم شايسته سالاری در فرهنگ دين از جايگاه والا برخوردار است. برقراریِ حکومت انبيا، اوليا و صالحان، از اهتمام خدای سبحان به اين اصل عقلايی در روندِ انتخاب هدايتگران و رهبران جامعه، حکايت دارد.

در بيان بزرگان دينی نيز به گونه ای شفاف و گويا از ارزشمندیِ توجه به شايستگی ها، سخن رفته است. رسول گرامی اسلام صلی الله عليه و آله در بيانی می فرمايد: " اگر زمامدار جامعه اسلامی، فردی را برای اداره امور حکومت برگزيند در حالی که نيروهايی توانمندتر، با شايستگی بيشتر، و آگاهی افزونتر از قوانين الهی و دستوره های دينی سراغ داشته باشد، به خدای متعال، رسول گرامی او و آحاد مسلمانان، خيانت نموده است"[1] .

 

اصولِ شايستگی

امام علیu شايستگیِ مسئولان و کارگزارانِ نظام برای ايفای نقش در حکومت را، در گروِ بهره مندی آنان از امتيازاتی ويژه می داند. از نگاهِ آن حضرت، زمامداران بايد از ويژگی های ذيل برخوردار باشند.  

1.توانمندی و کارآمدی:  " بزرگی کار، وی را از پا در نياورد و قدرت تصميم گيری را از او نربايد"[2].

2. تجربه و آزمودگی: " اهل تجربه باشد "[3].

3. سلامت روحی: " اهل حيا و عفت باشد"[4] .

4. اصالتِ خانوادگی: " از خانواده ای اصيل و درست کردار باشد"[5] .

5. ديانتِ پايدار: " از پيشگامان در گرايش به اسلام و دينداری باشد" [6].

حضرت در تبيين ضرورتِ توجه کافی به اصول فوق در انتخاب مسئولان و کارگزارانِ حکومتی می فرمايند: "زيرا اخلاق آنها نيکوتر است، خانواده اشان پاکترند، از طمع کمتری برخوردارند، به عواقب کارها بصيرت بيشتری دارند"[7].

چنانچه ملاحظه می گردد آنچه خواستِ امير مؤمنان علیu در انتخاب کارگزاران است، عنايت به شايستگی های ذاتی، اخلاقی، علمی و عملی است و به پاره ای معيارها ـ همچون همگرايی فکری و يا وابستگی های حزبی، فاميلی و يا برخورداری های اجتماعی ـ که احياناً در انتخابِ همکاران و مديرانِ اجرايی مورد توجه قرار می گيرند،کمترين اهتمامی نشده است.

 

موانعِ شايستگی

رئيس جمهور نه تنها در گزينش اعضایِ کابينه، نبايد اصل شايسته سالاری را مورد غفلت قرار دهدکه در عزل و برکناری، و توبيخِ آنان نيز بايد فارغ از خواسته ها و اميال شخصی و يا جناحی و قومی، تخطی از اصول اساسی را ملاک و معيارِ حرکتِ خويش بداند و در اين عرصه، وامدار هيچ فرد و گروهی نباشد.

امام علیu عوامل ناتوانی و ناکارآمدی مسئولان و در نتيجه عزل و توبيخِ آنان را نيز پاره ای انحرافات و ناهنجاری های اساسی ـ همچون هواپرستی، فراموشی آخرت، دنيا طلبی و فاميل سالاری ـ بر شمرده است، آنجا که به منذربن جارود می نويسد: " آن گونه که به من رسيده است تو خواسته ها و اميال نفسانی خودت را محور قرار داده ای، و آخرت خويش را به دست فراموشی سپرده ای، و در پی آبادانی و رفاه و آسايش دنيویِ خويش به قيمت از دست دادنِ سرای ابدی بوده ای، و کسب ِ رضايتِ بستگان و فاميلت را بر پاسداری از دينت ترجيح داده ای"[8].

و از اين رو، وی را برای هميشه از مسئوليت و اداره یِ امور جامعه عزل نموده و بی کفايتی و ناشايستگی وی و همفکرانِ او را با عباراتِ ذيل به او ابلاغ می کند: " اگر آنچه به من رسيده درست باشد ـ و تو دست به چنين کارهايی زده باشی ـ بدان: " شترِ خانه ات و بند کفشت، از تو ارزشمندتر است، و شايستگی مرزبانی، و اهليّتِ سپردن هيچ کار اجرائی، و ارزش تکريم و احترام، و قابليت مشارکت در هيچ امانتی را نداری، و در رسيدگی به خيانتهای ديگران و چپاول اموال نيز، نمی توان به تو اعتماد کرد"[9].

به هر تقدير، خواستِ ملّت از خلال رأی قاطع خويش به رئيس جمهور منتخب، زدايشِ افراط گرايی از رهگذرِ جامع نگریِ همراه با سعه صدر، تنش زدايی سياسی و جناحی، و به کارگيری طيف گسترده ای از مديرانِ خدوم و دلسوز به منظور بهره گيری از تمامی فرصت های موجود برای اعتلا و سربلندی امّت اسلامی می باشد. که پيشاپيش برای ايشان و کابينه محترمشان آرزوی توفيق و سربلندی می کنيم.

 


[1]-  من استعمل عاملا من المسلمين وهو يعلم أن فيهم أولى بذلك منه وأعلم بكتاب الله وسنة نبيه فقد خان الله ورسوله وجميع المسلمين. الغدير، ج 8،  ص 291.

[2]- واجعل لرأس کل امر من امورک، رأساً منهم لايقهره کبيرها و لايتشتت عليه کثيرها. نهج البلاغه، نامه 53.

[3]- و توخّ  منهم أهل التّجربة. همان.

[4] - و الحياء. همان.

[5] - من أهل البيوتات الصّالحة. همان

[6] - و القدم في الإسلام المتقدّمة. همان .

[7]- فإنّهم أکرم أخلاقاً و أصحّ إعراضاً و أقلّ فی المطامع إشرافاً و أبلغ فی عواقب الامور نظراً. همان

[8]- فإذا أنت فيما رقی الیّ عنک لا تَدَع لهواک إنقياداً، و لا تبقي لآخرتك عتاداً، تعمر دنياك بخراب آخرتك، و تصل عشيرتك بقطيعة دينك... نهج البلاغه، نامه 71.

[9]- و لئن کان ما بلغنی عنک حقاً، لَجَملُ أهلک و شِسعُ نعلک، خير منک و من کان بصفتک فليس بأهل أن يسدّ به ثغر أو يُنفذ به أمر أو يعلی له قدر أو يُشرَک فی أمانة أو يؤمَن علی خيانة. همان.

 

مقاله فوق را در هفته هاي نخست روي كارآمدن رياست جمهوري دكتر احمدي نژاد‍ در روزنامه جام جم به چاپ رساندم كه در صورت علاقه مي توانيد آنرا در سرويس مقالات سياست داخلي روز 1۵ تيرماه ۱۳۸۴ ( با كليك اينجا) ببينيد.


 

 

+ نوشته شده در  چهاردهم مرداد 1385ساعت   توسط على اصغر عطاران طوسى  | 
 

يا من ارجوه لكل خير  و...

 

ماه رجب، ماه دعا، نيايش و راز و نياز با پروردگار است. آنكه ماه رجب را درك نكند، خويش را دچار آسيب جدّي ساخته و از فيضي بزرگ محروم گردانده است.

بياييد با اين روزها و ماههاي معنوي بيعت كنيم و بيشتر خويش را در مسير اين نفحه هاي رحماني قرار دهيم. بياييد با دعاها و نيايش هاي اين ماه پر بركت مأنوس شويم. دعاهايي با مضامين بسيار عالي كه دلنشيني و طراوات آنرا در سخنان هيچيك از بندگان نمي توان جست.

هيچ فكر كرديد و درنگ نموديد كه در همين دعاي مشهور " يا من ارجوه ..." چه مفاهيم برجسته اي براي جوانان و نوجوانان در كنار هم چيده شده اند.

فردي بنام سجاد _ كه اهل سجده هاي طولاني و بسيار بود _ در ماه رجب به محضر امام صادق عليه السلام رسيد و از ايشان دعايي پر فايده درخواست كرد. حضرت فرمودند: در ادامه نمازهاي يوميه ات اين دعا را بخوان: " يا من ارجوه لكل خير و آمن سخطه عند كل شر ..." كه ترجمه آن عبارت است از :

اى خدايى كه از او اميد هر خير و احسان دارم و هنگام هر شرّى، از خشم او ايمنى مى‏جويم.

اى آنكه در برابر كم و اندك، عطاي بسيار مى‏كند.

اى آنكه هر كه سؤال كند، عطا مى‏كند.  

اى آنكه به هر كه هم سؤال نكند و او را نيز نشناسد، باز از سر لطف و رحمت، عطا مى‏كند.

با همين خواسته من از خودت، تمام نيكي ها و خوبي هاى دنيا و تمام خوبي ها و خيرات آخرت را به من عطا فرما.

و با همين درخواست من از تو، تمام بديها و زشتي هاي دنيا و آخرت را از من دور ساز زيرا عطايت چيزي را از تو نمي كاهد. و از فضل و كرمت بر من بيفزا اى خداى كريم.

 اى صاحب جلال و بزرگوارى، اى صاحب نعمت و جود، اى صاحب عطا و كرم، به كرمت محاسنم را بر آتش دوزخ حرام گردان.

ملاحظه مي فرماييد كه چه درّ گرانبهايي در اين ماه خدا در اختيار ما بندگان است و از آن به خوبي بهره نمي جوييم. امام معصوم – كه حلقه ارتباط ميان بندگان و خداست – چنين فرازهاي بلندي را به ما تعليم مي فرمايد تا بدانيم كه:

او به آنكه وي را نمي خواند و بلكه نمي شناسد هم عطا و كرم مي فرمايد.

در برابر كوتاهي ها و اعمال ناچيز بندگان، ثواب و خير فراوان به آنان عطا مي كند.

با در خواستي كوتاه و صرف فرصتي اندك پس از يك نماز يوميه، مي توان انتظار دريافت تمامي خيرهاي دنيا و آخرت، و دوري از تمامي شرور دنيا و آخرت را داشت زيرا حضرت تصريح مي فرمايد كه با همين خواسته من، اين در خواست هاي مهم و بي نظير را كرم فرما.

بدون ترديد، چنين خواسته هاي بسيار مهم و استراتژيك، تنها در امثال اين ماه، قابل درخواست است و در مقابل، دريافت پاسخ مناسب از سوي باريتعالي نيز در ماهي چون ماه رجب مورد انتظار است. التماس دعا ....

+ نوشته شده در  یازدهم مرداد 1385ساعت   توسط على اصغر عطاران طوسى  | 
 

حادثه تلخ و تأسف بار روستاي قانا كه براي دومين بار در ظرف ده سال گذشته تكرار مي شود، نمايشگاه  خيانت ، خونخواري و سفاكي صهيونيست هاي غاصب است و كيفر مجرمان و مرتكبان اين حادثه خونبار را از خداي متعال خواستارم.

اما آنچه به جرأت مي توان گفت، آنكه همين واقعه به تنهايي كافي است براي نابودي كيان صهيونيزم و به زودي شاهد برگزاري جشن پيروزي حزب الله بر دشمن خواهيم بود انشاء الله

+ نوشته شده در  دهم مرداد 1385ساعت   توسط على اصغر عطاران طوسى  |