وبلاگ شخصى على اصغر عطاران طوسى

عنصر الگودهي در حج

با فرارسيدن موسم حج، شور و ولوله‌اي وصف ناپذير در ميان حجاج، و تلاش و كوششي مضاعف در اردوگاه كارگزاران حج _ اعم از مسئولان بعثه و ستاد، مديران كاروانها و روحانيون و... _ برپا مي‌شود.

همگي براي ساييدن جبهه خضوع بر آستانِ دوست، تن به مخاطرات و سختي هاي سفر مي دهند. و در يك سخن مي توان گفت در نهايت، همّتِ همگان برگزاري حجّي شايسته و مقبول است.

اساساً هنر حج، يكسو كردن خواسته ها، انگيزه ها و رفتارها و حتي قالبهاست. هر گونه ناهمگوني و دوگانگي رفتاري در حج، با روح تشريع اين فريضه مهم و بزرگ منافات داشته و حركتي بر خلاف مسيرِ موج برآورد مي‌شود.

در اين مسير؛ همسويي كُنش ها و واكُنش هاي زائران با خواست و عملكردِ كارگزاران از سويي، و در مقابل همراهي و همدلي قاطبه دست اندركاران با حجاج محترم، مهمترين شاخص كارآمدي در موسم حج تلقي مي شود.

پوشيده نيست كه در اين ميان، نقش مديران و روحانيون كاروانها، در شكل دهي و شفاف سازي مسير، محوري است و برترين و شايسته ترين الگو در برپايي حجّ ابراهيمي خواهد بود.

در اين سطور، پاره اي از انتظاراتِ به حقّ از كارگزاران حج مورد توجه قرار گرفته كه اميد مي رود مورد توجه روحانيون، مديران، و كادر اجرايي كاروان ها قرار گيرد.

مناسبات مدير و كادر اجرايي كاروان

مدير کاروان در ايفاي نقش براي كادر كاروان، سهمي اساسي و انكار ناپذير دارد. او بايد در تمامي فعل و انفعالات خويش، براي زير مجموعه خويش الگو و اسوه باشد.

هر فرمانى كه از سوی وی صادر می‌شود، نخست خود عامل باشد، و هر چه را كه انتظار دارد پرسنل تحت امرش، مرتکب نگردند، خودش در اجتناب از آن پيشرو و پيشقدم باشد.

اگر انتظار انجام دقيق و منظّم امور محول را دارد ، خود در اين حرکت از ديگران پيشي بگيرد.

اگر انتظار خوشرفتاری با زائران را دارد، خود در رفتارها و برخوردها با کادر اجرايی، خويشتن دار باشد و حرمت افراد و شخصيت آنها را رعايت کند.

اگر تکبر و خودستايی را از ديگران نمی پذيرد، با رفتارها و گفتارهای متواضعانه خويش، اين معنا را به اثبات برساند.

اگر پست و مقام را اعتباری دانسته و برای آن ارزشی قائل نيست، با عملکرد درست و اصولی خويش در قالب تواضع و فروتنی، الگويی مناسب ارائه نمايد.

اگر برای نظافت و پاکی احترام قائل است، از مقام حرف بيرون آمده و در محيط کار خويش وحوزه های پيرامونی اش، در زیّ و پوشش خويش و تمامی متعلقات شخصی اش، آنرا به نمايش بگذارد.

اگر انتظار حضور همياری و مسئوليت پذيری در قبال زائران را دارد، خود بيش از ديگران اينچنين باشد.

و اگر انتظار حضور همکاران در مراسم را دارد، خود پيشاپيش در جلسه حضور يابد.

روابط مدير و زائران

به همين سان؛ اگر مدير از زائران انتظارحضور در نشست ها، مجامع و همايش هاي درون و برون كارواني دارد، پيشگامي او بهترين مبلّغ و مروّج خواهد بود.

اگر درخواست همراهي و اطاعت پذيري زائر با وي و كادر كاروان را دارد، خود در حفظ حرمت و شخصيت زائر، تمام تلاش و همّتش را مبذول دارد.

اگر انتظار تبعيض خواهي از سوي زائر ندارد، خود در بهره گيري از امكانات و تسهيلات عمومي يكسان عمل كند و همپاي زائر و به دور از تبعيض و چندسو نگري، حركت نمايد.

اگر انتظار شركت آنها در مراسم نماز جماعت حرمين شريفين و يا كلاسهاي آموزش مناسك و... را دارد، خود وجهه همتّش را بر شركت مداوم و فعال در اين مراسم مصروف دارد و جز در موارد لزوم _ كه اداره و پي گيري امور كاروان و زائران، مانع است_ از حضور در برنامه ها سر باز نزند.

و بالاخره اگر انتظار تعامل مثبت و به دور از تنش و بهانه جويي از زائران دارد، خود در جمع رفتارها و مناسباتش با زائران، بهانه اي به دست آنان نداده و فرصت بهانه جويي را از آنها بربايد.

تعامل روحانيون و زائران

به همين منوال؛ اگر روحانيون در نوع تعامل خويش با زائران، الگو و اسوه باشند، قطعاً دغدغه‌ كمتري در طول سفر از بابت ناهنجاري هاي اخلاقي و رفتاري زائران وجود خواهد داشت.

از اين رو؛ روحانيون محترم كاروانها؛ بايد انتظارات خويش از حاجيان را، از خلال گفتار و كردار مثبت خويش در تعامل با زائر و كادر تعريف كنند. در غير اين صورت، انتظار حركتهاي شايسته و بهنجار از زائران، نوعي اجحاف و بلكه ناشدني است. و بي ترديد؛ كريمه قرآني" يا ايّها الذين آمنوا لمَ تقولون ما لاتفعلون [1]" گريبانگير آنان خواهد بود افزون بر آنكه از روح آموزه هاي رهبران ديني و سيره رفتاري آن بزرگواران در اين خصوص به دور است.

امام علی عليه السلام می فرمايد: " مردم! من شما را به هيچ طاعتى دعوت نمي كنم، مگر اين كه خود قبلا آنرا انجام داده‏ام و از هيچ كار خلافى شما را نهى نمي كنم مگر اين كه خود آنرا ترك گفته باشم"[2] .

بي شكّ؛ زائران بيت الله الحرام براي تقويت مؤلّفه الگوپذيري خويش، بيش از هر كس و هر طيف، چشم به هدايت و راهبري عالمان و روحانيان محترم كاروانها _ درعرصه سخن و عمل _ خواهند دوخت. از اين روست كه؛ رسالت آنان بسي سنگين و حساس است.

[1] - سوره صف، آيه2.

[2] - ايّها النّاس إنّي و اللّه ما احثّكم على طاعة إلّا و أسبقكم إليها و لا أنها كم عن معصية إلّا و أتناهى قبلكم عنها. نهج البلاغه.

+ نوشته شده در چهاردهم آذر 1385ساعت توسط على اصغر عطاران طوسى |